•     .jpg
  •   .jpg
  • 1.jpg
  •    1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg
  • dentistslider2.jpg

 

حفره دهان

حفره دهان اولین قسمت دستگاه گوارشی است ودر انتهای پشتی خود مسیر مشترکی با دستگاه تنفسی دارد.حفره دهان از جلو به لبها از طرفین به گونه‌ها و در پشت به ناحیه لوزه‌های کامی محدود است. لوزه‌ها در طرفین حلق و در بین دو چین بافتی که یکی در عقب و دیگری در جلوست قرار دارند که این چینها به نام ستونکهای لوزه‌ای نامیده می‌شوند. گفتنی است که منطقه حلق دهانی که در انتها و پشت حفره دهان قرار دارد مسیر مشترک دو دستگاه گوارشی و تنفسی است.مسیر گوارشی از دهان شروع شده و سپس از حلق حنجره‌ای به مری ختم می‌گردد. همچنین مسیر تنفسی از حفره بینی شروع شده و بعد از طی مسیر حلق بینی، حلق دهانی، حلق حنجره‌ای، حنجره نایی و برونش به ریه‌ها ختم می‌شود.حفره دهان را به دو قسمت می‌توان تقسیم کرد:۱-وستیبول یا بخش دهلیزی: فضایی است بین لبها و گونه‌ها با دندانها(در افراد بی دندان فضایی است بین لبها و گونه‌ها).۲-حفره حقیقی دهان: فضایی است که در پشت دندانها قرار گرفته‌است و تا ناحیه لوزه‌های کامی ادامه دارد

 

 

ساختار دندان:

دندانها عضو مهمی در بدن انسان هستند. هم در صحبت کردن و زیبایی چهره تاثیر دارند و هم برای جویدن و خرد کردن غذا لازم هستند. انسان 2 بار دندان در می آورد. اول دندانهای شیری هستند که اندازه کوچک تری دارند و متناسب با دهان نوزاد و کودک مي باشند و دوم دندانهای دائمی که بزرگتر و محکمتر هستند و باید تا آخر عمر باقی بمانند. هر کدام از دندانها در زمان خاصی از سن انسان در دهان رویش می کنند و از داخل فک به آرامی بیرون می آیند. خیلی مهم است که پس از در آمدن دندان مراقبتهای لازم از آن انجام شود. مثلاً مسواک زدن و تمیز نگه داشتن دندانها که هم از خراب شدن و پوسیدگی دندانها جلوگیری می کند و هم باعث سفید ماندن و زیبا بودن دندانها می شود. البته باید از آسیب دیدن دندانها براثر برخورد چیزهای سفت و سنگین و شکسته شدن آنها هم جلوگیری کرد. مثلاً شکستن و جویدن بعضی چیزها با دندان ممکن است باعث شکستن و آسیب دیدگی دندانها شود. نکته دیگری که به خصوص کودکان باید رعایت کنند، داشتن تغذیه مناسب و کافی است. زیرا اگر مواد غذایی لازم و به مقدار کافی به بدن نرسد علاوه بر اینکه ممکن است تاثیر بدی بر رشد کودک داشته باشد می تواند باعث شود که داندانها هم ضعیف تر شوند و آن طور که لازم است ساختمان دندان کامل و محکم ساخته نشود. پس کودکان باید به این نکته توجه داشته باشند و به خصوص از شیر و فرآورده های آن مانند پنیر، ماست و دوغ به مقدار کافی استفاده کنند تا کلسیم که ماده خیلی مهمی برای ساخته شدن استخوان و دندان است به بدنشان برسد.

 

 

 

 

دوره دندانی مختلط: این دوره از ۶ سالگی تا ۱۲ سالگی طول می کشد که هم دندان های شیری و هم تعدادی از دندان های دایمی از دندان های دایمی در دهان حضور دارند. در این دوران دندان های شیری به ترتیبی که گفتیم می ریزند و دندان های دایمی جایگزین آنها می شوند.

▪ دوران دندانی دایمی: دوره دندانی دایمی دورانی است که تمام دندان های موجود در دهان شما، دندان های دایمی هستند. این دوران از ۱۲ سالگی به بعد شروع می شود.

 
مینا، عاج و پالپ دندان

بین تشکیل عاج، پالپ و مینا ارتباط تنگاتنگی وجود دارد. مینا از عضو مینایی که خود از اکتودرم مشتق می‌شود، بوجود می‌آید، باید دانست که مزودرم پاپیلای دندانی در تعیین شکل تاج دندان نقش دارد. بین تشکیل عاج و مینا ارتباط نزدیکی وجود دارد، اما کنترل ژنتیکی شکل دندان به عهدهٔ پاپیلای دندانی است.

مینا: مینا سخت‌ترین ساختمان بدن و معمولاً به رنگ سفید است اما بعضی مواقع به دلیل انعکاس رنگ عاج زیر مینا، زرد به نظر می‌رسد. در ساختمان مینا98٪ مواد غیر آلی (معدنی)به کار می‌رود. ساختمان مواد معدنی مینا متشکل از میلیونها کریستال هیدروکسی آپاتیت است. 2٪ بقیه ساختمان مینا از آب و رشته‌های آلی تشکیل یافته‌است.

تشخیص بعضی از نا هنجاریها مینا به وسیله معاینات کلینیکی، بعضی دیگر توسط مشاهدات رادیولوژیکی و تعدادی دیگر فقط به وسیله مطالعات میکروسکپیک امکان پذیر است.

عاج : عاج ماده سخت متمایل به زرد است. ۷۰٪از عاج را بلورهای هیدروکسی آپاتیت و ۳۰٪ آن را مواد آلی تشکیل می‌دهند. مواد آلی عاج عبارتند از: کلاژن، ماده زمینه‌ای مو کو پلی ساکارید وآب. در برش عرضی عاج سه ناحیه مجزا، از نظر میکروسکوپی قابل تشخیص است.به خاطر قرارگیری عاج در زیر مینا و سمان بیشتر ناهنجاریهای مربوط به آن بدون تهیه برش از دندان و مطالعه زیر میکروسکوپ قابل تشخیص نیست.

پالپ

پالپ از بافت مزودرمی پاپیلای دندانی مشتق می‌شود. همراه با تکامل پالپ، عروق خونی، عروق لنفاوی، اعصاب، فیبروبلاستها(سلول های اصلی بافت همبندی)، رشته‌های کلاژن و سایر سلولهای بافت همبندی به آن اضافه می‌شوند. با رشد عاج به سمت داخل، بافت داخلی پالپ تحت فشار قرار می‌گیرد. در ساختمان پالپ عروق خونی، مجاری تنفسی، اعصاب و سلولهای بافت همبندی پالپ مشهودند. تعدادی از سلولهای مزانشیمال اطراف پالپ به فیبروبلاست تبدیل شده و شروع به ساخت رشته‌های کلاژن می‌کنند.اعصاب پالپ اساساً حسی بوده و فقط حس درد را منتقل می‌کنند. با افزایش سن پالپ، به دلیل ساخته شدن عاج ثانویه و ترمیمی، پالپ کوچک می‌گردد واز طرفی به دلیل کاهش سلولهای ذخیرهای پالپ متفاوت دندان در مقابل تروما کاهش می‌یابد. بنابراین دلیل اینکه چرا که یک فرد جوان کمتر مستعد ضایعات پالپی مزمن است، مشخص می‌شود.

سنگهای پالپی یکی از شایعترین ناهنجاریهای پالپ می‌باشند.سنگهای پالپی به صورت گرد وکوچک بوده و در پالپ ۸۰٪از افراد مسن دیده می‌شوند.

 

لثه

بخشي از مخاط دهان كه قسمتي از تاج و ريشه هاي دندان ها و استخوان پشتيبان دندان ها را مي پوشاند لثه است. چيزي كه باعث نگهداري دندان ها در محل خود مي شود لثه نيست. بلكه قسمتي از استخوان فك است

 

لوزه

لوزه ها تجمعاتي از بافت لنفاوي هستند. در اين بافت، سلول هايي كه اصطلاحاً لنفوسيت ناميده شده و از خانواده گلبول هاي سفيد هستند، در كنار هم قرار گرفته اند و در همان جا، تمايز پيدا كرده و فعاليت هاي خود را انجام مي دهند. در واقع ساختار لوزه ها تا حد زيادي به غده هاي لنفاوي كه در همه مناطق بدن پراكنده اند، شبيه است. نقش اصلي سلول هاي لنفوسيت، همكاري در عملكرد سيستم دفاعي بدن است. گروهي از آنها، مسوول ساخت و ترشح آنتي بادي ها يا پادتن ها هستند. اين مواد، محافظت از ايجاد بيماري هاي عفوني را برعهده دارند. براي هر عامل عفوني، اعم از باكتري يا ويروس، يك يا چند پادتن اختصاصي ترشح مي شود. همين پادتن ها هستند كه باعث ناگيرايي برخي از بيماري ها مي شوند. به عنوان مثال، هر كس به سرخك يا اوريون مبتلا شده و بهبود يابد، حتي در صورت مواجهه مجدد با ويروس اين بيماري ها، دوباره دچار اين بيماري ها نمي شود. بسياري از واكسن ها هم با تحريك ساخت و ترشح پادتن ها توسط سلول هاي لنفوسيت عمل مي كنند.

لوزه

 

معروف ترين لوزه ها، دو لوزه كامي هستند كه در دو طرف حلق و در پشت زبان قرار گرفته اند. اين دو را معمولاً مي توان به راحتي از طريق دهان و با فشردن زبان به سمت پايين مشاهده كرد. به جز اين دو، تجمع ديگري از بافت لنفاوي در پشت بيني قرار دارد كه مستقيماً از طريق دهان قابل مشاهده نيست و به لوزه سوم يا آدنوئيد معروف است. در قائده زبان، بين دو لوزه كامي هم چندين تجمع لنفاوي ديگر وجود دارد كه به لوزه هاي زباني موسوم هستند. بين لوزه هاي كامي و لوزه سوم نيز بافت هاي لنفاوي پراكنده يي وجود دارد كه معمولاً اندازه آنها به حدي نمي رسد كه با معاينه معمولي و با چشم غيرمسلح قابل مشاهده باشد. همه اين لوزه ها در مناطقي قرار گرفته اند كه مسير عبور هواي تنفسي محسوب مي شود. همچنين لوزه هاي كامي و زباني در مسير عبور غذا قرار دارند.

 

کام

کام در انسان از یک بخش استخوانی در جلو به نام کام سخت (از استخوان فک فوقانی)و یک بخش گوشتی در عقب به نام کام نرم تشکیل شده‌است

لب

لب ها بطور عمده از مخاط و پوست تشکیل شده اند. خطوط کشش پوست لب (Relaxed Skin Tension Lines) در ناحیه مرز ورمیلیون (بافت قرمز رنگ) به صورت منحنی و مدور ترسیم می شوند. پوست لب بالا ناحیه زیر بینی شروع شده و تا مرز بافت قرمز رنگ ادامه می یابد. پوست در این قسمت دارای مو، غدد سباسه (sebaceous glands)، و غدد تعرق (eccrine glands) می باشد. در مرز بین مخاط (هم مرز با بافت قرمز) و پوست لب بالا ناحیه ای است که پوست افزایش ارتفاع داشته و برجستکی های لب در آن ناحیه اتیجاد می شود که رول سفید (white roll) نامیده می شود. این ساختار در به عنوان نشانه ای مفید در شناخت ساختار لب بیمار در جراحی های بازسازی و افزایش حجم لب به خصوص در روش تزریق (injectable techniques) مورد استفاده قرار می گیرد. ورمیلیون و مخاط شامل بافت های خشک (بیرونی تر) و بافت های مرطوب (درونی تر) می شوند.  ورمیلیون به علت نبود کراتین (keratin) و حضور شبکه های گسترده عروقی (vascular plexus) به رنگ قرمز می باشد

اختلال تکاملی شکاف کام و لب

شکاف کام و لب نقایص مادرزادی هستند که در آن بافت دهان یا لب در خلال تکامل جنین به خوبی تشکیل نشده اند. البته شکاف کام و لب جزء نقایص مادرزادی قابل ترمیم اند. شکاف لب به شکل یک سوراخ یا شکاف باریک در روی پوست لب بالا است که می تواند تا بینی گسترش یابد. شکاف کام یک سوراخ در سقف دهان و حفره بینی است.
بعضی از بچه ها هم شکاف کام و هم شکاف لب دارند و برخی دیگر یکی از شکافها را به تنهایی دارند . پسرها به نسبت دخترها بیشتر به شکاف لب مبتلا می شوند در حالی که دخترها بیشتر به شکاف کام مبتلا می شوند .

 

انواع شکاف وکام :

سه نوع متفاوت از شکاف ها وجود دارد :

۱) شکاف لب بدون شکاف کام
۲) شکاف کام بدون شکاف لب
۳) شکاف لب و کام با هم

علت :

علت ایجاد این شکاف ها ناشناخته است اما پزشکان معتقدند که محیط و ژنتیک هر دو در ایجاد این شکافها موثرند ، مثل مصرف داروهای ویژه یا استفاده از الکل در دوران بارداری .

مشکلات مربوط به شکاف ها :

بچه مبتلا به شکاف کام و لب مستعد سرماخوردگی، کاهش شنوایی، اشکال در سخن گفتن ومشکلات دندانی مثل نبودن یک دندان، دندان زیاد یا نابجا یا بدشکل می باشد.این کودکان مستعد عفونت های گوش نیز می باشند که به دلیل عملکرد ناقص شیپور استاش گوششان می باشد . این شیپور قادر به تخلیه آب از گوش میانی به گلو نمی باشد . مایع ، باعث فشار در گوش شده و گاهی عفونی نیز می شود به همین دلیل در این کودکان لوله های ویژه ای طی عمل جراحی ترمیمی اولیه داخل پرده گوش قرار داده میشود تا از عوارض فوق جلوگیری شود . مکیدن برای کودکی که شکاف لب دارد مشکل است در حالی که کودک مبتلا به شکاف کام دارای مشکلاتی در حفره بینی به هنگام تغذیه می باشد . جهت تغذیه این نوزادان سرپستانک های ویژه ای تهیه شده است تا به کودک جهت تغذیه کمک کند.

درمان :

جهت درمان کودکان مبتلا به شکاف ها ، تیم درمانی شامل اعضای زیر همکاری می کند
۱-جراح کودکان
۲-متخصص گوش حلق و بینی
۳-شنوایی سنج
۴-ارتودنتیست
۵-دندانپزشک
۶-گفتار درمان گر
۷-روانپزشک
۸-پرستار
۹-متخصص ژنتیک
کودک باید از نظر شنوایی ، گفتار ، تغذیه ، دندان ها و عواطف بررسی شود و اقدامات لازم برای او انجام پذیرد . درمان اصلی شکاف ها جراحی است که معمولا در سنین ۱۲-۱۸ ماهگی انجام می گیرد . شکاف لب اغلب به یک عمل جراحی ترمیمی نیاز دارد به ویژه اگر یک طرفه باشد . در طی این عمل جراح یک برش دوطرف شکاف ایجاد می کند که از لب تا سوراخ بینی امتداد دارد و سپس دو طرف به همدیگر بخیه می شود .
شکاف لب دوطرفه ممکن است به دو جراحی نیاز داشته باشد . جراحی شکاف کام به دلیل نیاز به ساختن یک کام جدید مشکل تر است . ایجاد کام جدید باعث کاهش شانس عفونت های گوش میانی ، بهبود در رشد دندان ها و استخوان های صورت کودک و پیشرفت تغذیه و توانایی سخن گفتن می شود . جهت ترمیم شکاف کام چندین جراحی انجام میشود که وابسته به عمق و بزرگی سوراخ می باشد 
جراحی ها معمولا شش ماه یکبار انجام می شود که جراح کودکان طی ویزیت های مکرر زمان انجام جراحی را برای کودک پیش بینی می کند

مراقبت های دهانی و ارتودنسی :

کودک مبتلا به شکاف کام و لب باید زیر نظر دندان پزشک باشد تا مراقبت های دندانی و در صورت لزوم ارتودنسی انجام گیرد . تا به ردیف کردن دندان ها کمک کند و هر فاصله ای را که بدلیل وجود شکاف ایجاد شده بهبود بخشد .
درمان اتودنسی معمولا با رویش اولین دندان دائمی شروع می شود و کودک جهت انجام اقدام لازم باید زیر نظر ارتودنتیست باشد ، تا قبل از رویش دندان های دائمی مراقبت از دندان ها و مسواک زدن آن ها به شکلی که دندان پزشک آموزش می دهد انجام می گیرد .

مشکلات مربوط به سخن گفتن:

صحبت کردن کودکان مبتلا به این ناهنجاری ها با مشکلاتی روبروست . شکاف می تواند صدای تودماغی غیر قابل فهم ایجاد کند . به همین دلیل در سن شش ماهگی و سپس ۱۸ -۲ سالگی کودک باید توسط گفتار درمان گر ویزیت شود .
برخی مشکلات گفتاری ، کاملا با جراحی برطرف می شود اما برخی نیاز به اقدامات اضافه تر ، تمرینات مکرر با گفتار درمان گر و حتی جراحی های بعدی دارد

 

زبان

زبان عضوی عضلانی و مثلثی شکل استکه از سه لایه جنینی اکتودرم، مزودرم وآندودرم درست می‌شود. زبان از دو عضله داخلی و خارجی تشکیل می‌شود.بین عضلات داخلی وخارجی زبان تفاوت وجود دارد عضلات زبان از بیرون زبان منشأ گرفته و به داخل آن ختم می‌شوند در صورتی که مبدآ و انتهای عضلات داخلی زبان در داخل خود زبان است.

حرکات مختلف زبان: عضلات داخلی زبان باعث کوتاه، پهن و بلند شدن زبان می‌شوند. عضلات کافی زبانی و نیزه‌ای زبانی را به سمت بالا و عقب می‌کشانند. عضله لامی زبانی کناره‌های زبان را به سمت پایین می‌کشاند. عضله زنخی زبانی باعث طویل شدن زبان و یا باعث پایین کشیدن نوک زبان می‌گردد.

       

مراحل شکل گیری و رویش دندان:

-     دندانهای شیری:

دندانهای شیری در هر فک 10 عدد هستند. یعنی مجموعاً در فک پایین و بالا 20 دندان شیری وجود دارد. پس از اینکه نوزاد متولد می شود فقط از شیرمادر تغذیه می کند و نیازی به داشتن دندان ندارد. خداوند طوری همه چیز را دقیق و حساب شده خلق کرده است که درست از حدود 6 ماهگی که نوزاد باید علاوه بر شیرمادر از مواد غذایی مناسب هم تغذیه کند، رویش دندانهای شیری آغاز می شود. ترتیب در آمدن دندانها از سمت جلوی دهان به عقب است. یعنی اول دندانهای جلو در می آیند و به مرور تا حدود سن 2 سالگی دندانهای عقبی که به نام دندانهای آسیا شناخته می شوند از لثه خارج می شوند و در دهان در می آیند.

آغاز شکل گیری و ساخته شدن دندانهای شیری از زمانی است که نوزاد هنوز در رحم مادر است ومتولد نشده است و زمان دقیق آن برحسب نوع دندان متفاوت است که به آن خواهیم پرداخت. لازم به یادآوری است که چون شکل گیری دندانها به قبل از تولد کودک بر می گردد ، بنابراین تغذیه مناسب مادر در دوران بارداری تاثیر مثبتی بر ساخته شدن دندانهای نوزاد و محکم بودن آنها دارد. یعنی مواد غذایی لازم به ویژه مواد کلسیمی و ویتامینها باید به تعداد کافی به بدن نوزاد برسد تا در ساخته شدن دندانها به کار گرفته شود. همچنین ابتلاء مادر باردار به بعضی بیماریها و مصرف برخی داروها ممکن است تاثیری بدی بر ساخته شدن دندانها و رنگ و مشکل آنها بگذارد. مثلاً بیماریهای تب دار در حین شکل گیری تاج دندانها ، باعث ایجاد یک لكله خطی بر روی دندان می شود. داروی آنتی بیوتیک تتراسایکلین هم باعث ایجاد رنگ خاکستری تیره در تاج دندان می شود.

-     دندانهای پیشین و کناری (A و B):

آغاز شکل گیری در هفته 16-14 جنینی، کامل شدن تاج در 2-1 ماهگی نوزاد، رویش دندان

10-6     ماهگی ، کامل شدن ریشه 5/1 سالگی

-    دندانهای نیش (C):

آغاز شکل گیری هفته 17 جنینی ، کامل شدن تاج دندان 9 ماهگی نوزاد رویش دندان 11 ماهگی کامل شدن ریشه 5/3 سالگی

-     دندانهای آسیای اول شیری : (D)

آغاز شکل گیری هفته 15 جنینی، کامل شدن تاج 6 ماهگی، رویش دندان 16 ماهگی ، کامل شدن ریشه 5/2 سالگی .

-     دندانهای آسیای دوم شیری (E):

آغاز شکل گیری در هفته 19 جنینی ، کامل شدن تاج در 11 ماهگی رویش دندان 24 ماهگی کامل شدن ریشه در 3 سالگی.

نام دندان آغاز شکل گیری کامل شدن تاج دندان زمان رویش در دهان کامل شدن شکل ریشه
پیشین A 14 هفتگی جنینی 5/1 ماهگی نوزادی 8-6 ماهگی 5/1 سالگی
کناری B 16 هفتگی جنینی 5/2 ماهگی نوزادی 10-8 ماهگی 5/1 سالگی
نیش C 17 هفتگی جنینی 9 ماهگی نوزادی 11 ماهگی 5/3 سالگی
آسیای اول D 15 هفتگی جنینی 6 ماهگی نوزادی 16 ماهگی 5/2 سالگی
آسیای دوم E 19 هفتگی جنینی 11 ماهگی نوزادی 24 ماهگی 3 سالگی

جدول 1: زمان بندی شکل گیری ، رویش و تکامل دندانهای شيري

 

  دندانهای دائمی:

دندانهای دائمی در هر فک 16 عدد هستند. یعنی مجموعاًً در فک بالا و پایین 32 عدد دندان دائمی وجود دارد. این دندانها بزرگ تر و محکم تر از دندانهای شیری هستند و تا پایان عمر باید در دهان بمانند و اگر از بین بروند دیگر جایگزینی برای آنها وجود ندارد. شروع رویش دندانهای دائمی از 6 سالگی و پایان رویش آخرین دندان دائمی حدود 24-20 سالگی با دندان عقل می باشد.

از مجموع 32 دندان اصلی ، 20 تای آنها در زیر دندانهای شیری قرار دارند و هنگام در آمدن ، دندان شیری را لق می کنند و با افتادن دندان شیری جایگزین آن می شوند. 12 دندان اصلی باقی مانده در پشت دندانهای شیری و در انتهای دهان در می آیند و فضای لازم برای جای گرفتن آنها با افزایش سن و رشد فک و صورت ایجاد می شود.

در سن 6 سالگی اولین دندان آسیای دائمی در پشت آخرین دندان شیری در می آید و چون سن کودک پایین است و دندان شیری هم لق نمی شود. معمولاً والدین توجهی به آن نمی کنند و فکر می کنند دندان شیری است. از طرفی هم چون معمولاً رعایت بهداشت و مسواک زدن در این سنین از طرف کودک بادقت کافی انجام نمی شود، احتمال خرابی و پوسیدگی این دندان زیاد است و متاسفانه بعضی موارد باعث از دست رفتن زود هنگام این دندان می شود.

آغاز شکل گیری و ساخته شدن دندانهای دائمی از 3 ماهگی نوزادی است و هر چه دندان عقب تر در دهان باشد، زمان شکل گیری و رویش آن هم به همان نسبت دیرتر است. با توجه به زمان ساخته شدن دندانهای دائمی تغذیه مناسب و سلامتی عمومی بدن در دوران نوزادی و کودکی تاثیر مثبتی بر شکل گیری و استحکام دندانهای اصلی دارد. همانطور که در مورد دندانهای شیری گفته شد ابتلا به بیماریهای تب دار و مصرف داروهایی مانند تتراسایکلین باعث ایجاد بد رنگی و لکه های تیره روی دندان می شود.

از مواد غذایی مهم برای سلامتی دندانها ، شیر و لبنیات و میوه جات است.

 
نام دندان آغاز شکل گیری کامل شدن تاج دندان زمان رویش در دهان کامل شدن شکل ریشه
دندان پیشین (1) 3 ماهگی 4 سالگی 7 سالگی 10 سالگی
دندان کناری (2) 11 ماهگی 5 سالگی 8 سالگی 11 سالگی

 

دندان نیش (3)

4 ماهگی 6 سالگی 11 سالگی 13 سالگی
آسیای کوچک اول (4) 20 ماهگی 7 سالگی 10 سالگی 13 سالگی
آسیای کوچک دوم (5) 27 ماهگی 5/7 سالگی 11 سالگی 14 سالگی
آسیای بزرگ اول (6) هفته 32 جنینی 5/4 سالگی 6 سالگی 10 سالگی
آسیای بزرگ دوم (7) 27 ماهگی 5/7 سالگی 12 سالگی 15 سالگی
آسیای بزرگ سوم (8) (دندان عقل) 8 سالگی 14 سالگی 20 سالگی 22 سالگی

جدول 2: زمان بندی شکل گیری، رویش و تکامل دندانهای دائمی

 

نتیجه گیری:

 یک دندان که در دهان رویش پیدا می کند مراحل زیر را طی می کند:

1-شکل گیری تاج دندان

2-شکل گیری بافت عروقی و اعصاب دندان

3-شکل گیری ریشه دندان که باعث رویش آن در دهان می شود.

4-تکامل نهایی ریشه دندان در داخل فک

دندانهای شیری از هفته چهاردهم جنینی شروع به شکل گیری می کنند و آغاز رویش آنها از حدود 6 ماهگی است. آخرین دندان شیری در سن 2 سالگی در دهان در می آید. تکامل نهایی ریشه این دندانها تا 5/3 سالگی در ادامه پیدا می کند.

شکل گیری دندانهای دائمی از سه ماهگی نوزاد آغاز می شود و اولین دندانهای دائمی ، با لق شدن و افتادن دندانهای شیری از 7 سالگی در جلوی دهان در می آیند نکته مهم رویش اولین دندان آسیای دائمی در پشت دندانهای شیری در سن 6 سالگی است که باید به آن توجه زیادی کرد.

با توجه به زمان شکل گیری دندانهای شیری و دائمی ، داشتن رژیم غذایی کامل و مناسب برای مادران باردار و نوزادان در ساختار دندانهای تاثیر مهمی خواهد داشت. همچنین ابتلا به بیماریهای تب دار و مصرف بعضی داروها ممکن است باعث تاثیر منفی بر ساختار دندانها و ایجاد به رنگی و لکه دارشدن دندانها شود.

 

 

 

 


 

منابع و مواخذ:

    دانشگاه علوم پزشکی تبریز

بافت‌شناسی و جنین‌شناسی دهان و دندان نوشته استاد دکتر سیروس اعتصام یزدانی ودکتر آرش خجسته دندانپزشک ورزیدنت دهان ودندان

    کتاب : دهان و دندان مترجمین:فرامرز آرین-آرش منصوریان

    کتاب : دهان - فک و صورت گرد آورندگان : آرش خجسته - روزبه صدری منش

    حسن زاده طاهری،محمد مهدی. ابرهیم زاده بیدسکان،علیرضا. آناتومی انسانی پایه. جهاد دانشگاهی مشهد، 1387. شابک ‎۹۶۴۳۲۴۱۸۱۵.

کتاب آناتومی دندان و اکلوژن مترجم گلناز مراد

سایت دکتر نبی الله شریعتی

www.pezeshkan.org

www.mihanortho.com

www.noorportal.net

1- مرکز دندان پزشکی کودکان کسری (جزوه راهنما و CD آموزشی دندانپزشکی کودکان)

2-کتاب ارتودنسی نوین – ترجمه دکتر محمد باصفا- ناشر: مترجم – چاپ اول 1367

3-کتاب بیماریهای دهان- انتشارات دانشگاه تهران- چاپ اول1375